Dit jaar heeft VOGIN GO Fonds drie mooie en baanbrekende projecten binnen de erfgoed sector een substantiele financiele ondersteuning toegekend. Te weten:

HDAT

HDAT (Historical Dutch-Asiatic Trade) is een interactieve data-driven simulatie, documentaire en installatie rondom het Nederlands-Aziatische handelsnetwerk in de 18e eeuw. De VOC neemt een prominente plek in de wereldgeschiedenis in, maar de precieze werking van dit netwerk is voor velen onzichtbaar.  

Met nieuwe technologieën en oude boekhoudingen willen we deze wereld op een digitale manier reconstrueren. We willen laten zien hoe schepen en goederen zich verplaatsen door de tijd, naar verschillende locaties, waar ze culturen met elkaar verbinden. In deze tijdsopname zijn de verhalen en de diagrammen met elkaar verweven. Hierin hopen we de conversatie tussen de historicus en de geïnteresseerde te verrijken met een perspectief dat zonder data onmogelijk was.  

De geschiedenis laat ons zien hoe de samenleving is gevormd en hoe deze zich mogelijk in de toekomst kan ontwikkelen. We denken dat dit een nieuwe vorm kan zijn om deze geschiedenis te vertellen.

Mediascape

In MediaScape (een samenwerking tussen Beeld en Geluid en het CWI) wordt een innovatief model voor het toegankelijk maken van audiovisueel cultureel erfgoed ontwikkeld. In plaats van generieke applicaties zoals de welbekende zoekingangen op archieven en catalogi, gaan we “genereuze applicaties” ontwerpen die beter in staat zijn om de potentie van digitale erfgoedcollecties tot zijn recht te laten komen.

We gaan alternatieve vormen van toegang tot de collecties ontwikkelen om verbindingen te leggen tussen interesse van individuen en erfgoedobjecten. We maken hierbij gebruik van de state-of-the-art in informatietechnologie als AI, XR  en Intelligent Agents. Om deze applicaties te ontwikkelen is een “interface” nodig die deze nieuwe technieken kan verbinden met de legacy systemen die het fundament vormen van archieven.

In MediaScape slaan we een brug tussen twee werelden. Samen met erfgoedpartners ontwerpen we “proefopstellingen” die in directe interactie met bezoekers laten zien hoe de nieuwe ontwerpen werken.

Denkende Dingen

VPRO Medialab ontwikkelt in samenwerking met schrijver Niels ’t Hooft “Denkende Dingen” (werktitel), een verhalende Augmented Reality-app die de gebruiker boeit en vermaakt, maar vooral aan het denken zet over de morele implicaties van steeds slimmer wordende apparaten.

Via de smartphonecamera is er in je huiskamer een slimme stofzuiger verschenen, zo intelligent dat het/zij/hij niet alleen zelfstandig je vloer stofvrij kan houden, maar ook amusante gesprekken met je voert. Zo intelligent dat cleaning en kletsen al gauw niet meer genoeg zijn. Je stofzuiger wil erkenning! Liefde! Actie! Al gauw is de vraag: word je medeplichtig aan een robotrevolutie of een AI-oppressor, in een hypermoderne vorm van slavernij?

Kunstmatige intelligentie en smart devices zijn in opkomst, maar we staan er zelden bij stil wat hiervan de maatschappelijke gevolgen zullen zijn. Door deze thematiek op een verhalende manier te adresseren, brengt Denkende Dingen deze technologie letterlijk dichtbij huis.

Wat een resultaat! De tweede call eindigde in 2019 met 19 aanmeldingen. En wat een hoge kwaliteit! Waar we vorig jaar onszelf wat te weinig tijd hadden gegeven (2 weken…) hebben we nu een riante 4 weken om alle inzendingen tot op de laatste letter te kunnen interpreteren. En het wordt een lastige keuze dit jaar.

1 Maart zijn we er uit. Tot dan: nog even geduld svp.

In Eindhoven is het initiatief opgevat om een “wandeling” te maken in de openbare ruimte waarbij deelnemers geconfronteerd worden met “zichtbare” en  “onzichtbare” data stromen. In een spelvorm die wat weg heeft van een escaperoom zullen deelnemers een tocht afleggen door een slimme stad.  Deelnemers worden op een ludieke manier bewust gemaakt van de privacy en data security aspecten van onze moderne samenleving.  De planning is om voor de zomer van 2019 live te gaan met deze “tocht”. 

Het project is een samenwerking tussen “Smart Homes“, het kenniscentrum voor Domotica & Slim Wonen In Nederland en “MAD emergent art center“, een stichting die kunst, techniek, wetenschap en cultuur aan elkaar verbind.  Het project wordt financieel ondersteund door het VOGIN GO Fonds. 

Gratis online cursus mikt op minimaal 1% van Nederlandse bevolking

Achter de schermen werd er al maanden aan gewerkt. 21 December is hij van start gegaan: de Nationale AI cursus, mede ondersteund door VOGIN/GO Fonds!

Het doel van de cursus is om zo veel mogelijk Nederlanders op de hoogte te brengen van de  basisprincipes van artificial intelligence (AI). De initiatiefnemers hopen 1% van de Nederlandse bevolking met de online cursus te bereiken.

“Kunstmatige intelligentie is al lang geen toekomstmuziek meer. Het zit verweven in alle aspecten van het dagelijks leven”, aldus initiatiefnemer Jim Stolze. “Van (bijna) zelfrijdende auto’s tot en met de newsfeed van het alomtegenwoordige Facebook. Alles wat we voorheen van een stekker hebben voorzien, kan op den duur een zelflerend systeem worden.” De cursus is bewust gericht op álle Nederlanders. “Hoe werkt het onder de motorkap? Wie is ervoor verantwoordelijk? Hoe voorkom je dat algoritmen bijdragen aan het vergroten van de ongelijkheid, of juist het creëren van eenheidsworst?

Cruciale vragen! In Nederland heeft iedereen een mening, maar weinig mensen hebben zich in deze materie ingelezen. Door een basiscursus aan te bieden aan alle Nederlanders, kunnen we in ieder geval goed geïnformeerd de discussies in gaan.”

Topexperts

De cursus is gebaseerd op een vergelijkbaar initiatief in Finland, aangevuld met bijdragen van Nederlandse topexperts: Catholijn Jonker (TU Delft), Cees Snoek (Universiteit van Amsterdam), Evert Haasdijk (Deloitte), Jeroen van den Hoven (TU Delft), Maarten de Rijke (Universiteit van Amsterdam), Marlies van Eck (Universiteit Leiden), Max Welling (Universiteit van Amsterdam), Mireille Hildebrandt (Vrije Universiteit Brussel), Pim Haselager (Donders institutie voor brein cognitie en gedrag), Rianne van den Berg (Universiteit van Amsterdam), Roel Schutgens (Radboud Universiteit Nijmegen), Tom Heskes (Radboud Universiteit Nijmegen) en Valerie Frissen (Universiteit Leiden).

Inschrijven

De inschrijving voor de cursus is al geopend op www.ai-cursus.nl. De cursus wordt nu nog ontwikkeld en getest en kan vanaf januari online gevolgd worden in acht tracks:

  1. Een kijkje in de wereld van AI
  2. Wat is AI?
  3. Is een zoekmachine ook AI?
  4. Machine learning
  5. Deep learning
  6. AI in het dagelijkse leven
  7. AI en de regels
  8. Het werk van de toekomst

De cursus duurt in totaal vier tot vijf uur. Deelnemers die alle tracks hebben voltooid, ontvangen een certificaat.

Gezamenlijke missie

De Nationale AI Cursus is een initiatief van AI for Good, ICAI en Elephant Road. Het programma is mede tot stand gekomen door Ahold Delhaize, Deloitte, ELaw Leiden, FME/UPgrade NL, Pon, Rabobank, Radboud University, TU Delft Design For Values, University of Helsinki, Universiteit van Amsterdam en Wolters Kluwer en mede mogelijk gemaakt door Brainport Eindhoven, Capgemini, Cor Wit Fonds, Denk Producties, ECP, Intel, Level V, LEWIS, RMMBR, RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid (RADIO) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Samsung, Stichting GO Fonds, VNO-NCW, MKB Nederland, VOGIN en Zadkine.

Achtergrond

De cursus is geïnspireerd op het Finse ‘Elements of AI’. De Universiteit van Helsinki ontwikkelde een AI cursus voor alle Finnen. In mei 2018 riep Jim Stolze in het FD op om partijen samen te brengen voor een soortgelijk initiatief in Nederland. “Ik had echt niet verwacht dat die oproep zo veel enthousiasme teweeg zou brengen. Dat er zo veel partijen achter zijn gaan staan, betekent dat we ons doel  waarschijnlijk gaan bereiken: iedereen in Nederland bekend maken met het fenomeen dat AI heet. Er wordt zo veel over gepraat, met deze cursus gaan we het gewoon doen.”

De vorige call was een succes. Zodanig dat we geen tijd hadden om er twee per jaar te organiseren, wat het eerste idee was. En wat een mooie aanvragen zijn er binnen gekomen. Tijd voor een herkansing voor degenen die niet in aanmerking kwamen.

Het VOGIN Fonds steunt (i.s.m. GO Fonds) kansrijke innovatieve initiatieven op het gebied van kennis- & informatie(technologie) met maatschappelijke meerwaarde.

Die initiatieven versterken we met geld. Wij helpen ideeën te realiseren met financiële ondersteuning tot € 100.000,- per project. Stuur je aanvraag in voor 1 februari 2019!

Wij zijn daarom op zoek naar innovatievoorstellen die het verschil kunnen maken en de samenleving helpen om de rol van kennis- & informatie(technologie) beter te begrijpen en de toepassing ervan beter in te zetten.

Het thema van deze call is: (cultureel) erfgoed! Interesse? Ga naar VOGIN Fonds.

 

De lezing van Jim Stolze op het KNVI congres 13 december belooft een visueel feest te worden, dat onze perceptie over algoritmen en data stevig aan de tand zal voelen.

Fonds update ‘Achter de Algoritmen’

Met Achter de Algoritmen willen we mensen meenemen in de wereld “achter” big data en kunstmatige intelligentie. Dat begint natuurlijk met de vraag wat een algoritme eigenlijk is of wat ze überhaupt kunnen.

Daarvoor hebben we met WeArePi deze video gemaakt.

https://www.youtube.com/watch?v=ay9xNpEjAjQ

Vervolgens zijn we aan de slag gegaan om in kaart te brengen welke algoritmen iedereen zou moeten kennen. Die lijst ligt ten grondslag aan de “Algorithm Hall of Fame”.

Inmiddels is er medewerking van mooie namen als Ionica Smeets, Max Welling, Siraj Raval, Stuart Russell enz. Iedereen vindt het geweldig dat deze lijst wordt samengesteld.

De volgende stappen zijn:

  • In oktober (Weekend van de Wetenschap) de eerste officiële bekendmaking van welk algoritme wordt toegelaten in de Hall of Fame
  • Op 13 december (trailer KNVI congres: Smart Humanity) een presentatie van “Achter de Algoritmen”. Een combinatie van input van wetenschappers en de interpretatie door creatieven en/of filosofen

Eind oktober 2017 lanceerden we het VOGIN Fonds – mede mogelijk gemaakt door GO Fonds. We traden voor het eerst naar buiten en zetten onze eerste call uit.

In de call gaven we aan op zoek te zijn naar innovatieve voorstellen die de samenleving helpen om de rol van kennis- & informatie(technologie) beter te begrijpen en de toepassing ervan beter in te zetten. “We helpen ideeën te realiseren met financiële ondersteuning tot € 100.000,- per project.”

1 februari jl. was de deadline. Dat hebben we geweten. De grote hoeveelheid aanvragen die we op deze eerste call hebben mogen ontvangen én de kwaliteit van deze aanvragen hebben al onze verwachtingen overtroffen.

De aanvragen kwamen van alle kanten: van grote spelers en gerenommeerde instanties tot kleine creatieve coalities en starters. Met uiteenlopende projecten: van high tech tools en robots tot slimme ‘offline’ ideeën en activiteiten met originele en creatieve invalshoeken.

Ons aanvraagformulier geeft de ruimte om het idee op een creatieve manier aan ons te presenteren. We riepen op: “Vertel ons wie jullie zijn, wat jullie idee is en wat je daarvoor nodig hebt!” Daar werd veelvuldig gebruik van gemaakt. We hebben vele video’s en slides mogen bekijken. Prachtig om te zien hoe mensen hier met zoveel zorg invulling aan hebben gegeven.

Aan ons de schone taak om de grote hoeveelheid aanvragen te beoordelen. Na een eerste selectie op de criteria, hebben we alle passende aanvragen vergeleken en prioritering toegepast.

We hebben hierbij met name gekeken naar:

  • De aansluiting bij de volledige doelstelling van ons Fonds. Dat wil zeggen projecten die de samenleving helpen om de rol van kennis- & informatie(technologie) beter te begrijpen én de toepassing ervan beter in te zetten.
  • De mate van innovatie.
  • Het maatschappelijk belang / de maatschappelijke impact.
  • Samenwerking met de creatieve sector.

Twee van de toegekende projecten lichten we er graag uit. Deze gaan we financieel ondersteunen. Met plezier! Hier alvast een sneak preview.

We zien uit naar de realisatie van deze projecten én kijken uit naar onze volgende call waarbij we hopelijk weer zoveel mooie projecten mogen ontvangen.

Ondertussen blijven we ons ontwikkelen en onderzoeken we mogelijke samenwerkingen met andere partijen. Nog vele landingen in het verschiet dus!

Vogin bestuurslid Elvira Caneda Cabrera (werkte o.a. bij de UB Leiden en KB), heeft haar idee ‘de pop-up bibliotheek’ van concept naar implementatie gebracht. In Van concept naar implementatie Pop up Bibliotheek legt ze uit hoe dit is ontstaan en gerealiseerd.

Hoe is het idee ontstaan?

Op 29 januari 2015 werd het DWDD pop-up Museum gepresenteerd bij ‘De wereld draait door’.
Tien gastconservatoren van DWDD werden ieder aan een museum gekoppeld om daar in de kelders op zoek te gaan naar werk van verborgen meesters.

Tien grote musea onder één dak. Dit concept sprak me aan omdat alles wat getoond werd tot nu toe verborgen was. Met andere woorden: het zichtbaar maken van een (onbekend deel) van de collectie was voor mij inspirerend. Bovendien was de keuze van de gastconservatoren heel persoonlijk. Zij konden uitleggen waarom zij juist deze objecten hadden gekozen. Het idee dat je je hart mag volgen, en dat je emotie voorop staat, sprak me ook aan. De keuzes van de conservatoren van musea zijn namelijk normaal gesproken geconditioneerd, zoals de directeur van het Rijksmuseum zei: ‘De vrije keuze leidt tot nieuwe werken en inzichten met als resultaat een gevarieerde en verrassende tentoonstelling.’

Tijdens mijn deelname aan het nationale Bibliotheekcongres van december 2015 ben ik in gesprek gegaan met een aantal collega’s die geïnteresseerd waren in mijn concept van de ‘Pop-up bibliotheek’3. Ook de aanwezige schrijfster Nelleke Noordervliet vond het een goed idee. Vervolgens heb ik via sociale media contact gelegd met een aantal collega’s die zich met soortgelijke projecten bezig hielden.

Hieruit heb ik zes mensen geselecteerd met wie ik nadere gesprekken heb gevoerd. Het doel van deze gesprekken was om ideeën uit te wisselen over dit concept en hen enthousiast te maken om hiermee aan de slag te gaan.